Lezing 9 maart: Ludwig Klages, hedendaagse filosofie van de ziel

Dr. Rico Sneller, lezing Synchroniciteit in de westerse filosofie. Loge Den Haag TVNOp 9 maart zal Rico Sneller in onze loge een lezing geven over ‘Ludwig Klages, hedendaagse filosofie van de ziel’.  Dr Rico Sneller (1967) is Associate Lecturer bij de Technische Universiteit Eindhoven en werkte hiervoor als universitair docent filosofie aan de universiteit Leiden, instituut voor wijsbegeerte.

De hedendaagse spiritualiteit lijkt in een crisis te verkeren: ze vindt nauwelijks aansluiting bij een intellectueel discours. Het zijn vooral overspannen managers van boven de 50, gescheiden dames van middelbare leeftijd en een handvol oudere jongeren die ermee uit de voeten kunnen. Wetenschap en filosofie laten spiritualiteit en mystiek geheel links liggen. Of toch niet?

De inmiddels vrijwel vergeten filosoof Ludwig Klages (1872-1956) laat zien dat spiritualiteit de weke onderbuik van de filosofie vormt, en dat het structureel verwaarlozen van de ziel heeft geleid tot de huidige ecologische en psychologische impasse.

Ludwig KlagesKlages voert een pleidooi voor de bewustloze, zuiver affectieve toestand die voorafgaat aan elk actief denken en willen. Hij noemt die toestand ‘ziel’ en toont aan dat deze het enige zinvolle reservoir vormt van waaruit wij kunnen putten: in kunst, religie of filosofie. Klages staat in een Romantisch-mystieke traditie en leunt tevens aan tegen het Chinese Daoïsme en de Indiase Shamkhya.

Schoorvoetend lijkt de belangstelling voor zijn denken terug te keren, onder andere door de recente Engelse vertaling van zijn boek Vom kosmogonischen Eros. Zijn hoofdwerk, Der Geist als Widersacher der Seele, zal vermoedelijk altijd onvertaald blijven; het telt een slordige 1400 pagina’s.

Aanvang: 20.00 uur
Adres: Laan van Meerdervoort 1-A, 2517 AA Den Haag
Prijs: gratis voor leden, niet-leden € 6,-

Lezing Loge Den Haag TVN door filosoof Rico Sneller

Op zoek naar de diepste kern van het bewustzijn

Op maandag 8 april heeft Rico Sneller in onze loge een lezing gehouden met als onderwerp ‘Plotinus en de ziel’.

Plotinus was een Griekse wijsgeer en mysticus die er heel eigen ideeën op na hield. Hoewel een adept van Plato (die 600 jaar eerder leefde) liet hij de politiek links liggen. Zijn belangrijkste werk was de Enneaden, waarin hij onderzoek deed naar de ziel. In tegenstelling tot de wetenschap, die vanuit de zichtbare wereld werkt, zoekt Plotinus naar de diepste kern van het bewustzijn, daar is het begin. Hij werkt dus van binnen naar buiten.

Hij verdeelt de werkelijkheid in drie niveaus, hij begint bij de Kern, onzegbaar en ondenkbaar en noemt dat het Ene of de Ene. Dat is niet te verklaren met onze manier van denken, alleen vanuit mystieke extase. Het is geen activiteit, maar uitstraling. Van hieruit emaneert/genereert de Geest, het weten, waarheid, het reflectieve bewustzijn, dat zich richt op het Ene en op zichzelf. Het bestaat in Verstand, het hogere denken, niet in het redeneren. Van daaruit ontstaat de ziel, de levenskracht, de oerdrang. Denken genereert dus leven, zegt Plotinus.

Vanuit deze basis worden vele zaken toegelicht, zoals tijd en ruimte, gelijk oorspronkelijkheid en zijn, tot zelfs de klank van gedichten. Vaak moeilijk uit te leggen en te begrijpen omdat het bijna niet in gewone woorden is te vatten. Maar wel heel fascinerend! Een heel bijzondere avond. Veel dank Rico!

Een boek dat over het leven van Plotinus gaat en aangeraden werd is ‘The Kingfisher’s Wing’ van Mary Casey (zie foto).