Start 10 oktober: Kennismaking met de Theosofie

Door een aangeboren nieuwsgierigheid en het verlangen om de wereld om ons heen en vooral onszelf te begrijpen, bewandelen we als mens het levenspad op zoek naar antwoorden. Wie tijdens die reis de theosofie ontdekt, krijgt al snel door dat deze levensbeschouwing toegang geeft tot een schatkamer vol eeuwenoude geschriften en esoterische kennis. Maar waar te beginnen?

De theosofie kan structuur aanbrengen in de enorme hoeveelheid beschikbare literatuur en artikelen op het internet. Ze kan als gids dienen om in een nimmer aflatende stroom van informatie die dagelijks op ons afkomt, datgene eruit te halen wat werkelijk van belang is. Ook zijn de studies die de theosofie aanbiedt, een uitstekende manier om onderscheidingsvermogen te ontwikkelen. Een noodzakelijke kwaliteit om de grote waarheden te kunnen ontsluieren.

Tijdens de acht kennismakingsbijeenkomsten voor geïnteresseerden die nog weinig af weten van de theosofie, zullen we met het boek ‘Theosofie, eeuwige wijsheid voor deze tijd’ als leidraad, de volgende onderwerpen bespreken:

1e bijeenkomst – “Theosofie als wijsheid” Het woord theosofie betekent letterlijk ‘goddelijke wijsheid’. Wat is wijsheid precies? Kun je die verwerven of ontwikkelen? Een belangrijk thema in de theosofie is vrijheid van denken. Wat betekent dit in communicatie met anderen? Wat is een dialoog?

2e bijeenkomst – “De eenheid van mens en universum” Broederschap der mensheid is het eerste doel van de Theosofische Vereniging. Wat is de betekenis hiervan?

3e bijeenkomst – “Wat is meditatie?” Meditatie is eigenlijk altijd een belangrijk onderdeel van een spiritueel leven. Wat is het doel van meditatie? Hoe kun je zelf mediteren? Hoe vind je je eigen manier van mediteren?

4e bijeenkomst – “De mens als samengesteld wezen” Het theosofisch mensbeeld. De aura van de mens en de chakra’s.

5e bijeenkomst – “Het pad van geestelijke ontwikkeling” Het spirituele pad in o.a hindoeïsme en boeddhisme.

6e bijeenkomst – “Evolutie en het ontstaan van het heelal” Alles in het heelal ‘leeft’ en ontwikkelt zich. Wat is het allereerste begin? Wat is het einddoel van deze ontwikkeling?

7e bijeenkomst – “Karma en reïncarnatie” Karma als kosmisch evenwicht. De dood ‘en daarna’ in verschillende religies. Het Egyptisch dodenboek.

8e bijeenkomst – “De Theosofische Vereniging” Hoe zit de vereniging in elkaar, internationaal en in ons land. Geschiedenis en het heden.

vlinders, transformatie, kennismaking met de theosofieOnder leiding van Jan Maarten Braak | Aanmelden: tvndenhaag@gmail.com

Data 2019: 10/10, 14/11, 12/12
Data 2020: 09/01, 13/02, 12/03, 09/04, 14/5
Tijd: donderdag van 19.30 – 21.30 uur, zaal open 19.15 uur
Locatie: Laan van Meerdervoort 1-A, 2517 AA Den Haag
Kosten: € 50,- voor 8 bijeenkomsten. Koffie en thee zijn gratis.

Het boek ‘Theosofie – eeuwige wijsheid voor deze tijd is bij de cursus inbegrepen.

Dood gaan is niks om bang voor te zijn

Lezing van Tim Wyatt ‘redefining death’ 29-4-2019

Tim is zeer belezen op het gebied van de dood. Hij ziet het als zijn taak om mensen kennis te laten maken met het fenomeen dat doodgaan niet erg is en niks is om bang voor te zijn. Zo lang we het begrip dood niet vatten, kunnen we het leven niet doorgronden. De angst voor de dood vergiftigt ons leven.

Waarom veroorzaakt de dood zoveel angst? Onze perceptie van doodgaan is erg belangrijk wanneer ons stoffelijk lichaam achterlaten. Theosofie levert een uitgebreid verhaal over ons leven, onze kosmos en leert ons dat alles cyclisch is en onderworpen aan kosmische wetten, van een klein atoomdeeltje tot complete heelallen.

De dood van het fysieke lichaam veroorzaakt veel van deze angst. In de theosofie bestaat ons fysieke lichaam niet op zichzelf, maar is het één van de zeven lichamen, die we na onze dood één voor één afwerpen. Dood zou je kunnen beschouwen als een deur naar een volgend leven. Ook al zijn we al diverse keren doodgegaan, we hebben het nog steeds niet verwerkelijkt na al die keren. Terwijl het vergelijkbaar is met het lopen naar een andere kamer, of het wisselen van kledingstukken.

Karma en reïncarnatie zijn belangrijk om dood te begrijpen. Het betekent niet dat je achterover moet leunen en niets doen, maar dat je actief je schulden kan inlossen en stappen kan maken op het pad. Dit kan door je bewust te zijn van je gedachten en handelingen.

Het hebben van één ziel die na je dood afgedankt wordt naar een verblijf in een eeuwige hemel (of hel) is volgens de theosofie onmogelijk, aangezien niets eeuwig is in de natuur. Het zou enorm inefficiënt zijn als ons delicaat opgebouwde lichaam zo kort in gebruik zou zijn om alleen maar doelloos door het leven te sukkelen.

Het is moeilijk om bestaan van leven na de dood te bewijzen, maar Dokter Ian Stevenson heeft onderzoek gedaan naar kinderen in India die hun vorige levens herinneren:

Daarnaast zouden irrationele angsten signalen kunnen zijn van vorige levens, net als het kunnen begrijpen van andere talen. Tim verwijst ons naar de Institute of Noetic Sciences voor wetenschappelijke uitwerking van theosofische leringen, zoals bijvoorbeeld dat alles met elkaar verbonden is met het ene.

Nu aanmelden: Inleiding in de Theosofie

Wie aan een studie van de Theosofie begint krijgt al gauw in de gaten dat hij of zij te maken heeft met een grote hoeveelheid uiteenlopende literatuur die vaak nog erg moeilijk is ook. Toch is het juist de Theosofie die structuur zou kunnen aanbrengen in de grote hoeveelheid esoterische kennis waar wij tegenwoordig via boekhandels, bibliotheken en internet de beschikking over hebben. In deze introductiecursus worden, met ruimschoots gelegenheid tot vragen en gesprek, de volgende onderwerpen behandeld:

  • Oorsprong en doel van het Al en het leven
  • Natuur, mens en evolutie
  • Zichtbare en onzichtbare gebieden van de werkelijkheid
  • Het bouwplan van de kosmos
  • De mens als samengesteld wezen
  • De dood en daarna
  • Karma en reïncarnatie
  • Vrije wil
  • Mysteriescholen en inwijding
  • Het Pad

Docent: Wim Leys
Data: 7-10-2018, 21-10-2018, 4-11-2018, 18-11-2018, 2-12-2018
Tijd: zondagmiddag, 15.00 – 17.00 uur (zaal open 14.40 uur)
Locatie: Laan van Meerdervoort 1-A, 2517 AA Den Haag
Kosten: € 30,- voor vijf bijeenkomsten, inclusief materiaal.
Aanmelden: Wim Leys, tel. 06-33 74 00 08 of 
wimleys@ziggo.nl

Download hier de flyer Inleiding in de Theosofie 2018.

Lezing Henk Blezer, Karma in boeddhisme

Het summum is de macht van karma te breken, zodat je kunt kiezen om terug te komen

Het begrip karma is bezig aan een opmars. Iedereen weet ongeveer wat het betekent, maar hoe werkt karma eigenlijk? Wie of wat is er verantwoordelijk voor de daden in een vorig leven, of zelfs maar de daden van het voorgaande moment? Om antwoord te krijgen op deze vragen nodigden wij boeddholoog Henk Blezer uit.

Voor de meeste mensen is karma heel nauw verbonden met boeddhisme, maar eigenlijk gaan deze leer en het karmaprincipe niet goed samen. Als je de ideeëngeschiedenis van het boeddhisme goed bestudeert, wordt al snel duidelijk dat de boeddhisten het karmabeginsel niet uitgevonden hebben. Het boeddhisme kent immers het begrip “zelfloosheid”. Als het ‘’zelf’’ instabiel is, voortdurend verandert en uit allerlei factoren bestaat die soms bij elkaar komen, soms uiteengaan, wat houdt karma dan bij elkaar? Als er geen identiteit bestaat, geen relatie is tussen wie een persoon nu is en straks in een volgend leven, hoe blijft karma dan eigenlijk verbonden met die non-identiteit?

Een van de oplossingen die daarvoor bedacht is, is dat karma voortduurt in samskara (mentale formaties) als imprint in de vijfde skandha (onderscheidingsvermogen, perceptie) en als zodanig het lichaam verlaat bij de dood en mee-reïncarneert in een nieuwe levensvorm.

Vanuit het oude boeddhisme gaat karma vaak over hel en verdoemenis geïllustreerd met afbeeldingen van Yama, de heer des doods, en diverse soorten hellen. Oud boeddhistische en oude Indiase notities over karma staan in kosmologische context. Er zat een heel wereldbeeld achter, denk aan de zes rijken van wedergeboorte. Tegenwoordig interpreteren we karma bij voorkeur in psychologische context.

Samsara betekent letterlijk samenstromen, maar wordt heel vaak voorgesteld als een cirkelbeweging. Er zijn zes rijken waar een bepaalde hiërarchie in zit. Godenrijk, Rijk titanen, half goden (demonen), Mensenrijk, Dierenrijk, Rijk van Hongergeesten en Hellen (oude boeddhisme telt er vijf omdat 2 en 5 vaak samengenomen worden).

Het meest verkiezingswaardige rijk is mensenrijk, dit geeft de mogelijkheid een dharma te omarmen, een leraar te ontmoeten, boeddhisme te beoefenen. In het godenrijk komen wezens terecht met heel veel verdiensten. Die hebben de neiging te gaan rentenieren en dan komt er van de praktijk niet veel meer terecht. Het godenrijk is echter geen eindstation, het is onderdeel van samsara. Je bent er gevrijwaard van lijden, het is er prettig, maar zodra je goede karma opgesoupeerd is, val je er weer uit. De kans is groot dat je daarna in het rijk der hongergeesten terecht komt (pretas= zij die voorgegaan zijn).

Het levensrad toont de 12-voudige keten van ontstaan van afhankelijkheid. In het centrum vinden we de drie vergiften, de drie verstoorde emoties (begeerte, haat, onwetendheid soms uitgebreid met jaloezie en trots) die, als ze bewust ingezet worden, heftig karma produceren. De haan symboliseert Begeerte, de slang Agressie, het varken Onwetendheid. Rond de drie vergiften zit een cirkel met een witte kant en een donkere kant en daarmee wordt karma uitgebeeld. Het wiel wordt vastgehouden door de klauwen van de heer des doods.

Je weet nooit welk karma op welk moment uitrijpt dus de aanname dat je je als mens ontwikkelt richting het godenrijk klopt niet. Dat verklaart gelijk de afkeer die de boeddhisten voelen naar samsara toe. Je kunt ook net zo goed in een hellenrijk terecht komen en vandaaruit naar het godenrijk en dan weer het mensenrijk. Welk karma op welk moment uitrijpt daar heb je als mens heel weinig controle over. Dit is geen willekeur maar de wet van karma.

Alles wat wij kennen is in causaal verband ontstaan, in oorzakelijk verband en bestaat daarom niet op zichzelf. Als een mens onwetend is kunnen karmische zaadjes actief worden, en als die actief worden dan kan er een wedergeboortebewustzijn ontstaan, als er een wedergeboortebewustzijn is dan ontwikkelen zich naam en vorm, als een embryo zich ontwikkelt dan ontwikkelen zich de zintuigen, als de zintuigen zich ontwikkelen is er een voorwaarde voor contact, als er contact is, is er gevoel (leuk niet leuk, kan me niet schelen), als er gevoel is dan is er begeerte, als er begeerte is dan is er grijpen en gehechtheid, enz.

Karma en reïncarnatie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zit er iets tussen sterven en opnieuw geboren worden? Een seconde, een eeuwigheid of is het een tijdloos iets? Aanvankelijk dacht men van niet. Later beschreef men een tussenstaat met een duur van 7 x 7 weken. Dit is een symbolisch getal, dus het gaat niet precies om 49 dagen.

Je bouwt (goed of slecht) karma op door te spreken (verbaal), te handelen (fysiek, lichaam) of te denken (mentaal). Alle drie worden ze anders gewogen (iemand slaan is erger dan iemand uitschelden of slecht over iemand denken). Toch draait alles om de intentie en de wilsbekwaamheid van een persoon. De theosofen zeggen: het motief is alles.

Karma is niet overdraagbaar, je kun het niet ontlopen. Als de condities juist zijn, komt karma tot rijping. Je kunt het niet compenseren, goed karma heft slecht karma niet op. Als je slecht karma hebt opgebouwd zal je het door lijden moeten opbranden. Dat gebeurt ook als je prettige dingen ervaart, dan brand je goed karma op.

Karma kan in hetzelfde leven rijpen maar vaker slaat het een leven over. Dat is vervelend, je weet nooit wat je krijgt. Als je sterft, heb je geen idee welk karma in je volgend leven actief gaat worden. Dit is de reden dat boeddhisten investeren in prettige, gunstige omstandigheden tijdens het overgangsproces. Men herinnert de stervende aan goede dingen uit zijn leven, hangt meditatiebeelden voor hem op, creëert een prettige sfeer. De laatste gedachte, het laatste moment van bewustzijn wordt als heel belangrijk gezien.

Het summum is om vrij te worden van karma, de macht van karma als het ware te breken, zodat je kunt kiezen om terug te komen.

Veel dank aan Henk Blezer voor deze buitengewoon boeiende lezing die zeker aanleiding geeft tot nadere verdieping in dit complexe onderwerp.

Lezing Loge Den Haag TVN

lezing 5 maart 2018: ‘Karma in boeddhisme’ door Henk Blezer

Er zijn weinig onderwerpen binnen het boeddhisme die zoveel vragen oproepen als de leer van karma; overigens niet alleen nu: er is altijd wel al discussie over geweest.

Hoe laat de werking van strikt persoonlijk opgevat karma zich verenigen met boeddhistische opvattingen over de vergankelijkheid van de conventionele persoon, of met de overdracht van verdienste? Hoe blijft karma met de persoon verbonden als die au fond geen wezensidentiteit heeft en voortdurend verandert? Hoe kunnen we ons de continuïteit van karma voorstellen door verschillende levens heen? Dus: hoe werkt karma eigenlijk? Wie of wat is er verantwoordelijk voor de daden in een vorig leven, of zelfs maar de daden van het voorgaande moment? Wat heeft karma met gerechtigheid te maken?

Maar ook de ideeëngeschiedenis roept interessante vragen op: hoe heeft het denken over karma zich in India en daarbuiten ontwikkeld en welke geschiedenis hebben wij zelf met het begrip karma?

Henk Blezer (Universiteit van Leiden en Vrije Universiteit Amsterdam) doet sinds begin negentiger jaren wetenschappelijk onderzoek naar en publiceert over Indiaas en Tibetaans boeddhisme en bön.
Hij onderwees boeddhistische studies aan de Universiteit van Leiden en geeft momenteel les over boeddhisme aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Bovendien doceert hij Aziatische en boeddhistische studies voor het Internationale Studie programma (eveneens Universiteit van Leiden, Campus Den Haag).

Wij zien ernaar uit u in de Loge te begroeten voor deze bijzondere avond. Voor leden is deze lezing gratis toegankelijk. Niet leden betalen € 6,- toegang (inclusief een kopje koffie of thee met wat lekkers).