Tussen extase en hysterie

Verslag van de lezing van Rico Sneller over de Duitse filosoof Ludwig Klages, hedendaags filosoof van de ziel, op maandag 9 maart 2020.

Ludwig Klages leefde van 1872 tot 1956. Een bijzondere ‘filosoof van de ziel’, die echter op de achtergrond is geraakt door de bekendheid van andere filosofen uit zijn tijd, zoals Wittgenstein en Heidegger.

Naar de mening van Rico is dit jammer, omdat zijn filosofie juist in de huidige tijd zo goed van pas kan komen, temeer als je ‘hysterie’ nu vertaalt door ‘burn-out’.

Klages voert een pleidooi voor de bewustloze, zuiver affectieve toestand die voorafgaat aan elk actief denken en willen, de ziel, het reservoir waaruit wij kunnen putten: in kunst, religie (spiritualiteit) of filosofie. Hiervoor hebben wij vaak een extatische ervaring nodig.

Een extatische ervaring is iets dat alleen uit de eigen ervaring kan ontspruiten en ruimte- en tijdoverstijgend is, en die alleen achteraf kan worden geanalyseerd en waarvoor wij eigenlijk geen termen hebben.

De hysterie (of burn-out) is de terugslag die je krijgt door een innerlijke drang om te scheppen en die opgeroepen wordt door het gevoel van onvermogen om de ervaring te hebben. Men kan dus zijn creativiteit niet kwijt en men kan zich niet ontplooien.

Klages heeft ook grote kritiek op de hedendaagse cultuur en de verwoesting van de natuur, zoals buiten ons als in ons. Het gaat hier volgens Klages om één en hetzelfde, de ’levenskracht’.

Wij dienen een filosofie te ontwikkelen waarbij zaken opnieuw worden bezield, zodat wij ze opnieuw tegemoet kunnen treden, door middel van bijvoorbeeld poëzie en symboliek en daardoor weer de levenskracht aan kunnen boren.

Ook keerde hij zich tegen de wetenschappelijke overtuiging dat waarneming plaatsvindt tussen twee objecten: de waarnemer en de buitenwereld. De menselijke ervaring is echter anders. Een wetenschappelijke objectieve werkelijkheid is onmogelijk. Waarnemen is het ondergaan van een (levens)stroom, het ondergaan van het waargenomene.

De depressieve mens is het contact met de buitenwereld kwijtgeraakt, hetgeen ook typisch is voor onze huidige tijd. Het wereldbeeld is verwetenschappelijkt, waardoor de mens zijn levensbestemming niet meer kan realiseren. Dat contact moet echter opnieuw worden gelegd en doorleefd.

In een eerdere lezing van Rico vorig jaar besprak hij Plotinus. Deze filosoof stelde de geest boven de ziel. Klages ziet het echter anders: Geest versus ziel. De geest is iets problematisch en de ziel is daarvan het slachtoffer. Het zijn twee bewustzijnstoestanden, waarbij je de geest kan zien als de ‘stok in het wiel’, die de samenhang onderbreekt. De geest, het ik, is een probleem. Het blokkeert het gevoel onder het mom van redelijkheid en/of de wil.

De ziel is een bewustzijnsniveau waarmee je wel of niet contact hebt, waarbij het lichaam de manifestatie is van de ziel.

En natuurlijk is er over deze zielsfilosoof nog veel meer verteld door Rico. Om zelf meer te weten te komen over de filosofie van Klages wijst Rico op twee Nederlandse boeken waarin o.a. over de filosofie van Ludwig Klages is geschreven t.w.

-Pluraliteit van de levenskunsten, geschreven door Tatjana Kochetkova, Nelleke Canters en Rico Sneller en

-Rechtvaardigheid, Persoon en Creativiteit (personalisme in recht en politiek) door Claudia Bouteligier en Timo Slootweg.

 

Afgelaste bijeenkomsten vanwege nieuwe gezondheidsrichtlijnen m.b.t. het coronavirus

handen wassen protocolUPDATE 24 maart 2020: Vanwege aangescherpte regels worden alle evenementen en bijeenkomsten, ook met minder dan 100 personen, afgelast tot 1 juni 2020.
In verband met het toegenomen aantal besmettingen en de daaruit voortvloeiende nieuwe richtlijnen met betrekking tot het coronavirus, hebben wij besloten alle loge-bijeenkomsten af te gelasten tot Pasen (12 april).  Daarna wordt besloten hoe we verder gaan.

Dit geldt voor openbare lezingen, ledenavonden en cursusbijeenkomsten. De deelnemers  zullen door de cursusleiders zelf op de hoogte worden gebracht.

Dit betekent ook dat de Algemene Ledenvergadering (ALV) van 30 maart a.s. zal worden verplaatst naar een nader bekend te maken datum. De leden worden hierover uiteraard tijdig geïnformeerd.

We houden jullie op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Blijf vooral kalm en, nu we geen handen kunnen schudden, begroet de ander met een glimlach.

Lezing 9 maart: Ludwig Klages, hedendaagse filosofie van de ziel

Dr. Rico Sneller, lezing Synchroniciteit in de westerse filosofie. Loge Den Haag TVNOp 9 maart zal Rico Sneller in onze loge een lezing geven over ‘Ludwig Klages, hedendaagse filosofie van de ziel’.  Dr Rico Sneller (1967) is Associate Lecturer bij de Technische Universiteit Eindhoven en werkte hiervoor als universitair docent filosofie aan de universiteit Leiden, instituut voor wijsbegeerte.

De hedendaagse spiritualiteit lijkt in een crisis te verkeren: ze vindt nauwelijks aansluiting bij een intellectueel discours. Het zijn vooral overspannen managers van boven de 50, gescheiden dames van middelbare leeftijd en een handvol oudere jongeren die ermee uit de voeten kunnen. Wetenschap en filosofie laten spiritualiteit en mystiek geheel links liggen. Of toch niet?

De inmiddels vrijwel vergeten filosoof Ludwig Klages (1872-1956) laat zien dat spiritualiteit de weke onderbuik van de filosofie vormt, en dat het structureel verwaarlozen van de ziel heeft geleid tot de huidige ecologische en psychologische impasse.

Ludwig KlagesKlages voert een pleidooi voor de bewustloze, zuiver affectieve toestand die voorafgaat aan elk actief denken en willen. Hij noemt die toestand ‘ziel’ en toont aan dat deze het enige zinvolle reservoir vormt van waaruit wij kunnen putten: in kunst, religie of filosofie. Klages staat in een Romantisch-mystieke traditie en leunt tevens aan tegen het Chinese Daoïsme en de Indiase Shamkhya.

Schoorvoetend lijkt de belangstelling voor zijn denken terug te keren, onder andere door de recente Engelse vertaling van zijn boek Vom kosmogonischen Eros. Zijn hoofdwerk, Der Geist als Widersacher der Seele, zal vermoedelijk altijd onvertaald blijven; het telt een slordige 1400 pagina’s.

Aanvang: 20.00 uur
Adres: Laan van Meerdervoort 1-A, 2517 AA Den Haag
Prijs: gratis voor leden, niet-leden € 6,-

lezing Gevallen Engelen, Sandra van Dalen

Een bezoek aan Mont Saint-Michel inspireerde me tot een zoektocht naar gevallen engelen

Sandra van Dalen geeft ene lezing in de Loge Den HaagOp 24 februari hield Sandra van Dalen een lezing over gevallen engelen.

Voor de pauze vertelde Sandra dat haar fascinatie met het onderwerp gevallen engelen is ontstaan na een bezoek aan Mont Saint-Michel in Frankrijk, toegedicht aan de engel Michael. Dat leidde tot een zoektocht hierover in de Geheime Leer in samenhang met andere tradities en geschriften, waarvan zij haar bevindingen via een interessante diapresentatie heeft gepresenteerd.

Zij verwees naar de Geheime Leer Deel 1 waarin het begrip gevallen engelen 9 keer en naar Deel 2 waar het thema maar liefst 23 keer wordt genoemd, en waarin verschillende benamingen voor gevallen engelen voorkomen, o.a. Elohim, Nephelim., Zonen van God zoals vermeld in Genesis 6, Satan, Asura’s, Pitar, Deva’s, Draken en tot slot de Mensheid zelf.

lezing Gevallen engelen, door Sandra van Dalen Sandra refereerde aan de uiteenlopende teksten die mevrouw Blavatsky in de Geheime Leer ter zake schreef met bijhorende verwijzingen naar religies, oude culturen en wijsheidsgeschriften vanuit een filosofische, esoterische, fysiologische, antropologische, historisch/geologische en allegorisch/symbolische benadering. Al met al om tenslotte te constateren dat er niet een eenduidige betekenis van gevallen engelen is te geven, maar dat e.e.a. uitnodigt tot verdere studie en diepgaand onderzoek.

Na de pauze was er gelegenheid tot vragen en opmerkingen waarbij de landelijke voorzitter Wim Leys een uitgebreid verhelderend theosofisch betoog hield over de betekenis van de zondeval van de mens als geestelijk wezen die een stoffelijk lichaam aanneemt en dientengevolge aan dood en geboorte en tweeslachtigheid werd onderworpen. Het Adam en Eva verhaal dus.

Afgesproken is dat toehoorders een samenvatting van de presentatie van Sandra alsmede het uitgewerkte verslag van de inbreng van de voorzitter via de secretaris van TVN Loge Den Haag per mail toegestuurd zullen krijgen.

Lezing Hans van Aurich over de Tarot

Symbolen zijn een objectieve weerspiegeling van de grondstructuur van de werkelijkheid

Op maandag 17 februari j.l. hield Hans van Aurich in onze loge een lezing over de Tarot. Vorig seizoen hield Frank Tuinstra al een lezing over dit onderwerp en op ons verzoek ging Hans hier verder en dieper op in.

De tarot is een heel oud ‘kaartspel’. Er zijn 22 kaarten, plaatjes met een voorstelling. Je kunt de kaarten op meerder niveaus en op meerdere manieren gebruiken. Iedere kaart zit vol met symbolen, die vol betekenis zijn. En elk symbool heeft een boodschap. Wij kennen dat ook in het dagelijks leven.

Lezing Hans van Aurich over de TarotDenk maar aan een rond verkeersbord met een rode rand. Dat zegt ‘het mag niet, verboden’. Is het verkeersbord blauw, dan zegt het ‘dit moet’. Ook dit zijn symbolen, die ons zonder woorden de betekenis geven, wat wij heel gewoon vinden; wij zijn daarin geconditioneerd.

Symboliek is een taal die het onderbewuste begrijpt. Symbolen zijn een objectieve weerspiegeling van de grondstructuur van de werkelijkheid. De Tarot is dus eigenlijk een Inwijdingsboek. Maar om de betekenis van wat we zien te begrijpen is veel oefening nodig.

Lezinge Hans van Aurich over de TarotEr zijn Tarotkaarten in vele uitvoeringen. De bekendste is die van Sir Arthur Waite. Hans liet ons ook het boek en de kaarten zien van Paul Foster Case, stichter van een westerse mysterieschool. Hij heeft de beelden iets aangepast. Op kaart nr 8 (zie foto) genaamd Kracht zien we twee keer een vrouw met een leeuw. In de kaart van Waite heeft de leeuw de staart tussen de benen (=onderdanigheid) en drukt de vrouw de bek van de leeuw dicht (beheersing). In de kaart van Case heeft de leeuw de staart omhoog (vriendschap) en wordt alleen de bek vastgehouden, zonder geweld. Ook zijn vrouw en leeuw daar samen in de bloemen gehuld. Er is dus geen afgescheidenheid, zoals bij Waite.

De kleuren hebben ook vaak een betekenis. De rode leeuw duidt op de lagere krachten. Het gaat erom dat we onze lagere krachten leren transformeren. Universele liefde overwint de lagere emoties.

De slang uit Genesis, de verleider, duidt op de val uit de Eenheid in de stof. Ook in de heraldiek zien we adelaars en leeuwen uit de Tarot. Zo heeft Hans heel veel details benoemd en uitgelegd. De Tarot is een mooi middel om met ons onderbewuste in dialoog te gaan en onszelf te leren transformeren. Daar gaat het om!

Veel dank Hans, voor deze boeiende avond.

24 februari: Gevallen Engelen door Sandra van Dalen

Sandra van Dalen is in 2012 lid geworden van de Theosofische Vereniging en Loge Den Haag, en heeft ook in het landelijk bestuur gezeten als secretaris. Haar fascinatie met de gevallen engelen is al lang geleden begonnen, toen ze Mont Saint Michel in Frankrijk bezocht. Tijdens de studiegroep Apocalyps van Johannes groeide deze fascinatie en werd nog extra geprikkeld tijdens de introductiecursus Geheime Leer van Wim Leys.

De gevallen engelen komen vaak voor in de Geheime Leer. Echter, we hebben het er eigenlijk nauwelijks over. Er is in deel II zelfs een heel hoofdstuk over de gevallen engelen geschreven. Dan zal het toch wel een belangrijk onderwerp zijn?

Mevrouw Blavatsky verwijst vaak naar de verschillende tradities en interpretaties. Zij geeft aan dat de mensheid de gevallen engelen zijn. Wat betekent dit in het hier en nu, maar ook voor onze toekomst? “Ken u zelve”, wordt gezegd. Dus wie zijn wij en waar gaan wij naar toe?

De lezing Gevallen Engelen zal proberen over dit onderwerp een structuur te bieden, waarbij wordt ingegaan op de gevallen engelen in de diverse tradities en welke betekenis ze kunnen hebben.

Ook wordt er informatie gegeven over de vele esoterische bronnen waarin het gaat over de gevallen engelen, om zo zelfstudie over dit onderwerp te stimuleren.
Tot slot wordt samen met u ingegaan op een aantal vragen.

15 februari, TVN Voorjaarsdag: Rituelen en genezing

In 2020 zullen er twee voorjaarsdagen zijn op het ITC in Naarden, in het thema Latente vermogens in de mens. De eerste voorjaarsdag zal plaatsvinden op 15 februari en handelen over Rituelen en Genezing, in de Besant Hall.

Programma:

10.00 uur Welkom en koffie

10.30 Opening

10:35 uur Wat gebeurt er bij ceremoniën, rituelen en inwijdingen? De kracht van het gebed – Dr ir Gert Jan van der Steen (Bisschop van de Vrij-Katholiek kerk)
Rituelen worden gezien als verbindend en troostend. Esoterisch bezien worden lagen van werkelijkheid verbonden waardoor helende energie kan doorstromen.

11:40 koffiepauze

12:10 De helende kracht van imaginatie – Jan Taal (Gezondheidszorgpsycholoog en verbonden aan de Amsterdam Schhol voor Imaginatie)

Verbeelden is als ademen – we doen het voortdurend. Imaginatie is de bewuste variant ervan. Het brengt ons in contact met de dimensie die voorafgaat aan tijd en ruimte, met het Grotere Zelf. Dat is het innerlijke gebied waar de subtiele energieën die ons leven bepalen zich bevinden.

 

13:15 uur Lunchpauze. Voor soep wordt gezorgd. Neem zelf je lunchpakket mee.

14:15 uur Wetenschappelijke effecten van meditatie­ – Dr. Mona Irrmischer (Onderzoeker, psycholoog en meditatieleraar in Amsterdam)

Meditatie is altijd een centraal onderdeel geweest van spirituele tradities. Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten van meditatie op lichaam en hersenen. Wat voor veranderingen vinden er plaats, en wat voor invloed heeft het op ons welzijn en geestelijke gezondheid?

15:20 Theepauze

15:50 Nieuwe rituelen en rouw – de deelname van kinderen aan uitvaartrituelen – Dr. Laurie Faro (Jurist en cultuurwetenschapper aan de Tilburg University)

Uitvaartrituelen behoren tot de ‘rites de passage’. Ze werken door op het proces van rouwverwerking dat nabestaanden doormaken na de dood van een dierbare. Welke rituelen kunnen in familieverband worden uitgevoerd en hoe helpen ze kinderen in hun proces van rouwverwerking?

 

17:00 uur Sluiting

Toegangsprijs voor leden € 50,-, niet-leden € 65,-. Voor inschrijving mail naar evenementen@theosofie.nl. De tweede voorjaarsdag staat gepland voor 9 mei 2020.

 

GEWIJZIGDE DATUM! 17 februari: De Tarot – het levensboek door Hans van Aurich

Hans van Aurich is al vele jaren lid van de Theosofische Vereniging en heeft diverse bestuursfuncties bekleed. Hij geeft al jaren lezingen over uiteenlopende onderwerpen zoals de Kabbala, Pythagoras en Delfische mysteriën en goddelijke taal.
Op 17 februari  (LET OP: gewijzigde datum!!) is ”De Tarot – Het levensboek”, het onderwerp van zijn lezing.

Een interactieve presentatie over de Tarot

De tarot is een eeuwenoud kaartspel dat op kermissen werd gebruikt om er de toekomst mee te voorspellen. Tarotkaarten in een zijden doek verpakt in een rozenhouten kist, veel wierook en hocus pocus.

Ook vandaag is het voorspellend karakter van de kaarten nog zeer in trek. Maar de presentatie gaat daar niet echt over: u zult gaandeweg ontdekken dat tarot veel meer is dan volksvermaak.

U zult ontdekken dat symboliek direct tot uw innerlijk spreekt.

U zult ontdekken dat tarot sleutels geeft tot ontsluiering van heel diepe wijsheden.

Dat tarot een innerlijke weg is tot zelftransformatie.

Aanvang: 20.00 uur
Adres: Laan van Meerdervoort 1-A, 2517 AA Den Haag
Prijs: gratis voor leden, niet-leden € 6,-

27 januari, film uit de serie Mythen & Bewustzijn: De eerste Verhalenvertellers

Joseph John Campbell (New York 26 maart 1904 – Honolulu 30 oktober 1987) was een Amerikaanse literatuurwetenschapper, gespecialiseerd in vergelijkende mythologie en godsdienstwetenschap.

In een serie stimulerende gesprekken tussen inspirator Joseph Campbell en vooraanstaand journalist Bill Moyers bespreken de twee in levendige dialogen, hoe mythen de sleutel vormen tot het begrijpen van menselijke ervaringen. Ze kunnen oppervlakkig variëren van cultuur tot cultuur, maar op hun diepste niveau onthullen ze allemaal het pad naar zelfontplooiing, sociale integratie en uiteindelijk transcendentie.

Er zijn zes afleveringen. Vandaag kijken we naar aflevering drie, ‘De eerste Verhalenvertellers’. (De volgende 3 afleveringen zullen door een wijziging in het programma helaas vervallen: 17 februari 2020: ‘Opoffering en Gelukzaligheid’ | 16 maart 2020: ‘Liefde en de Godin’ | 8 juni 2020: ‘Maskers van de Eeuwigheid’)

De oude mythen en riten waren middelen om de geest in harmonie te brengen met het lichaam en de leefwijze met de loop van de natuur. Het doel is om door middel van verhalen het onbegrijpelijke of de werkelijkheid te verklaren, waarbij als centraal thema vaak (half)goden of helden worden gebruikt.

Aanvang: 20.00 uur
Adres: Laan van Meerdervoort 1-A, 2517 AA Den Haag
Prijs: gratis voor leden, niet-leden € 6,-

Contact met overleden dierbaren, kan het en hoe zou het werken?

Hans Gerding begon door twee vragen op te werpen m.b.t. genoemde ervaringen:

1. Kan het?
en
2. Als het kan, hoe zou het dan werken?

De lezing tot aan de pauze werd gehouden vanuit een trancendentale en spirituele denkrichting en de implicaties ervan voor het rouwproces. Hij vervolgde met het citeren van de filosoof Fechner die zei dat het leven op 3 verschillende niveaus kan worden ervaren:

• als ongeborene op de aarde waarna de fase komt van de geboorte van leven op aarde,
• welke fase weer wordt beëindigd door de dood,
• wat weer de geboorte naar een nieuwe levensfase is.

Na de dood wordt het lichaam in de aarde begraven net als de placenta na de geboorte. Er zijn dus 2 momenten van geboren worden en 3 manieren van op de aarde gevestigd zijn.

Ad 1
Hans heeft zich verdiept in schrijvers en casuïstiek over deze buitengewone ervaringsthematiek zoals Kant, Swedenborg en Jung tot aan mystiek en kwantumfysica toe. Hij heeft zich beziggehouden met het doen van wetenschappelijk experimenteel onderzoek aan het parapsychologisch instituut door grensoverschrijdende ervaringen op te roepen onder gecontroleerde omstandigheden in het laboratorium om deze zo statistisch aan te tonen.

Hij lichtte e.e.a. toe met voorbeelden zoals het bestaan van onlichamelijke geesten als niet gekende onmogelijkheid, d.w.z. dat we niet kunnen aantonen dat het niet zou kunnen en dat er aan gene zijde een wereld kan bestaan met engelen en geesten van overledenen.

Hans wijst vervolgens op de visie van Jung dat de dood net zo belangrijk is als de geboorte en dat de menselijke psyché de bijzondere kwaliteit bezit om over de grens van ruimte en tijd heen te gaan en beelden kan krijgen vanuit de toekomst.

Daarbij wijst Hans ook op de gecontroleerde experimentele parapsychologie als bewijs waarbij hij refereerde aan non-lokaliteit vanuit de kwantumfysica, het feit dat dingen gelijktijdig gebeuren en met elkaar samenhangen wat eigenlijk de facto niet kan, maar toch ook wel omdat er op subatomair niveau non-lokale correlaties bestaan die in wezen paranormale verschijnselen op macroniveau zijn.

Er zijn ook grensoverschrijdende verschijnselen op lichamelijk niveau, de uittredingen. Maar ook ervaringen vanuit subjectieve innerlijke binnenwereld versus objectieve uiterlijke buitenwereld. De spontane subject-object relatiegrens kan worden overschreden bv. bij synchroniciteit of werkzame psychokinese i.v.m. spontane poltergeist-verschijnselen.

Bij synchroniciteit gaat het om betekenisvol toeval dat toegesneden lijkt op het persoonlijke leven, maar eigenlijk een gelijktijdigheid van twee gebeurtenissen is, die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Echter de betekenis ervan verbindt die twee gebeurtenissen waardoor de subject- object relatiegrens overschreden wordt.

Ad 2
Het tweede punt is hoe zou het dan werken? Hans spreekt over 3 casussen van bv. ervaring van zichzelf aan het plafond zien hangen en/of zichzelf zien liggen, of door een muur kunnen lopen naar het appartement van de buurman en die later overdag gaan bekijken en zien dat het huis er precies uitziet zoals gezien tijdens de uittreding.
Na zulke uittredingservaringen zijn de mensen niet meer bang voor de dood nadat men is teruggekeerd in het lichaam. Hier is dan sprake van een belichaamd voortbestaan, m.n. van een astraal belichaamd voortbestaan. Het astrale is een tussengebied tussen levenden en andere soorten van bestaan, waarin men elkaar kan waarnemen (lees meer hierover in ‘Uittredingen’ van Robert A. Monroe).

Vanuit de gerichtheid op de aarde is er dus contact van overledenen mogelijk met nabestaanden. Een participatie aan de gewone werkelijkheid waar we met elkaar contact hebben is binnen een bepaalde bandbreedte van een bepaalde bewustzijnspositie die we innemen in het leven, maar onder en boven die bandbreedte is er ook contact mogelijk met andere gebieden/sferen waarmee een interactie kan plaatsvinden. Dat valt ook onder een niet gekende onmogelijkheid, zoals leven na de dood dat is.

Bij transcendentie, oftewel het grens overstijgende, kom je terecht bij jezelf. Waar je het controleerbare verlaat en in een andere sfeer terecht komt, waar je veel kunt leren over bijna dood ervaringen, waar je uit je lichaam gaat.
Ervaringen vertellen dat je door een tunnel gaat, een levenspanorama aan je voorbij ziet gaan, op een drempel komt waar je overleden dierbaren ziet staan en bij een soort liefdevol levend licht komt dat zich tot je wendt en zegt dat het je tijd nog niet is en terug moet. Een soort mystiek moment dus.

Hans gaf voorbeeld van een blindgeboren vrouw (Vicki Noratuk, zie filmpje op YouTube) die tijdens een bijna-doodervaring opeens kon zien. Tijdens een bde komt je in een soort platonische sfeer van een leerveld terecht. Je voelt hoe jouw woorden en handelingen tijdens je leven voor de ander voelde en krijgt als het ware een spiegel qua moreel-ethisch gedrag voorgehouden als leermoment, wat een goede impact heeft op het rouwproces.
(Lees hierover in Eindeloos Bewustzijn van Pim van Lommel en de onderzoeksresultaten van dr R.A. Moody).

Na de pauze werd ingegaan op vragen. Gesteld werd dat grensoverschrijdingen m.b.t. ervaringen van contact met overleden dierbaren, niet in strijd zijn met natuurwetten vanuit de kennis van het parapsychologisch experimenteel meetbare onderzoek.